Op het spoor van de zee-egels

De meeste mensen hebben een hekel aan zee-egels. Meestal is de pijn die men voelt als men per ongeluk op een zee-egel trapt, het enige contact dat mensen met zee-egels hebben gehad. Nu de Diadema antillarum, of langstekelige zwarte zee-egel, het onderwep is van één van onze films, hebben we enige tijd doorgebracht met het bekijken van deze dieren en erover te leren. We hebben ontdekt dat het ongelofelijke wezens zijn die de grootte van hun lichaam kunnen aanpassen aan het aanwezige voedsel en die het klaarspelen te overleven in ongunstige omstandigheden.

In het scheepsblog van 9 mei hebben we het kort gehad over een duikcentrum dat een klein project runt om de zee-egelstand te beheren. Vandaag hebben we weer gedoken met David Novillo van de Ocean Dream’s Factory om hun activiteiten in het water en het leven op de projectlocatie te filmen.

Het overgrote deel van de kustlijn van de Canarische Eilanden wordt gekoloniseerd door zee-egels. Tenerife vormt daarop geen uitzondering.  Zoals elk levend wezen dragen zee-egels bij aan een gezond ecosysteem. Ze houden de koralen vrij van de laag vegetatie die daarop groeit, waarmee ze de koralen laten 'ademen'; ze bieden een schuilplaats aan jonge vissen en schaaldieren tussen hun stekels; ook vormen ze een voedselbron voor dieren als de octopus, zeesterren en sommige vissen. Echter, als de zee-egelpopulatie de kans krijgt te exploderen - bijvoorbeeld door overbevissing - kunnen zee-egels zeer schadelijk zijn. Door zich een weg te eten door de algenlaag, kan andere vegetatie geen grip krijgen, waardoor de rest van de voedselketen van kleine plantenetende vissen tot en met de grote roofvissen, gedoemd is te verdwijnen. Wat overblijft is een kale kustlijn, zonder enig leven. 

Omdat het Diademaprobleem zo groot is op de Canarische Eilanden, vergt het een grootschalige aanpak. De Ocean Dream’s Factory is de afgelopen drie jaar bezig geweest het oorspronkelijke ecosysteem in een kleine baai te herstellen. Door geleidelijk aan de meeste zee-egels weg te halen en door een juist beheer van deze plek, is ander zeeleven er teruggekeerd. Het resultaat is verbluffend. Het eerste leven dat terugkeerde, waren de basis van het leven: algen en planten. Toen deze zich eenmaal gevestigd hadden, was het slechts een kwestie van tijd voordat de dieren weer terug zouden komen. Nu het meeste werk is verzet, hoeven David en zijn team slechts de gebieden grenzend aan het projectgebied bij te houden en te beheren, want in het gebied zelf houden de natuurlijke vijanden van de zee-egel de Diademapopulatie onder controle. Het gebied gedijt en is vol leven. Het is zeker één van de beste duikgebieden op Tenerife.

Omdat hij er zeker van wil zijn dat hij geen schade toebrengt aan het ecosysteem, werkt David samen met zeebiologen van de Universiteit van La Laguna, die toezicht houden op het gebied en het ecosysteem controleren. Het schijnt dat, na slechts drie jaar, 90 procent van de planten en dieren die zich rond het eiland bevinden, in het projectgebied leven.  Een zeer positief voorbeeld van een kleinschalig project dat er hard aan werkt de biodiversiteit van een gebied te herstellen.